Steeds meer neveninkomsten voor boeren
![](https://cdn.cbs.nl/images/33344833657978474b636c65636f334c6636756767673d3d/900x450.jpg)
Terwijl het aantal boerenbedrijven in een steeds hoger tempo daalt, neemt het aantal boeren met neveninkomsten toe. Vooral huisverkoop van eigen boerderijproducten, caravanstalling en het verhuren van verblijfsaccommodatie voor toeristen zijn in trek.
Boerderijen met nevenactiviteiten, enkele vormen
Meer verkoop aan huis
In 2003 is het aantal boerenbedrijven dat landbouwproducten direct aan huis verkocht, uitgekomen op bijna 5 400. Hiermee kan de consument boodschappen doen bij 6 procent van de boerenbedrijven. Vooral aardappelen, bloemen, groenten, fruit en kaas worden op deze manier aangeboden. De huisverkoop van aardappelen op bijna 2 duizend boerenbedrijven is het meest gangbaar. Groenten, fruit en bloemen worden op meer dan duizend bedrijven verkocht.
Huisverkoop is het meest ingeburgerd bij tuinbouwbedrijven (14 procent). Ongeveer 7 procent van de akkerbouwers verkoopt landbouwproducten aan huis. In de veehouderij is dit slechts 3 procent.
Caravanstalling
In 2003 waren er bijna 4 duizend boerenbedrijven met stallingmogelijkheden, zoals voor caravans. Het merendeel van deze bedrijven heeft een (rund)veehouderijbedrijf.
Verder blijkt dat tweederde van de landbouwbedrijven met stallingmogelijkheden een hobby- of een klein agrarisch bedrijf exploiteert. Hiermee is dit de meest voorkomende niet-agrarische nevenactiviteit op kleinere boerderijen.
Verdeling boerderijen met nevenactiviteiten, naar bedrijfsgrootte, 2003
Agrotoerisme in trek
Agrotoerisme is een derde vorm van bijklussen. In 2003 verhuurden bijna 2 500 boerenbedrijven verblijfsaccommodatie. Agrotoerisme is het meest ingeburgerd bij de boeren in Zeeland. Bijna 9 procent van de Zeeuwse boeren verhuurt op de boerderij ruimte voor toeristen. Het minst gangbaar is deze vorm van toerisme in de provincies Groningen, Zuid-Holland en Noord-Brabant. Ongeveer 60 procent van de boerderijen met agrotoerisme heeft een (rund)veehouderijbedrijf.
Helft windmolens op grote boerderij
De productie van windenergie komt vooral voor op grote boerderijen. In totaal wordt er op bijna 460 boerenbedrijven windenergie geproduceerd. Ongeveer 40 procent van deze bedrijven exploiteert een akkerbouwbedrijf. Verder blijkt ook dat 40 procent van de windmolens bij boerderijen in Flevoland staat.
Sjoerd Hiethaar en Cor Pierik
Bron: StatLine