Monitor juridische en economische diensten vierde kwartaal 2011
![](https://cdn.cbs.nl/images/366a4443686f486633704f67436a78307545734234413d3d/900x450.jpg)
De juridische en economische dienstverleners hebben in het vierde kwartaal van 2011 duidelijk minder omgezet dan in hetzelfde kwartaal van vorig jaar. Het was de grootste omzetdaling in 2011. Over geheel 2011 daalde de gezamenlijke omzet van de juridische en economische dienstverleners licht. Alleen in het tweede kwartaal van 2011 werd er meer omzet geboekt. Dit toont aan dat de financieel-economische crisis niet aan deze branches voorbij gaat. Uit de conjunctuurenquête van januari 2012 blijkt dat de ondernemers in de juridische en economische dienstverlening voor het eerste kwartaal van 2012 een forse stijging van de tarieven en een krimp van het personeelsbestand verwachten.
Vooral omzetdaling managementadviesbureaus
De economische dienstverleners hebben in het vierde kwartaal van 2011 ruim 3 procent minder omgezet dan in dezelfde periode van vorig jaar. Vooral de managementadviesbureaus zagen hun omzet in het vierde kwartaal krimpen (-5,4 procent). Over geheel 2011 bedroeg de omzetdaling van deze subbranche ruim 2 procent. De omzet van de (subbranche) accountants- en administratiekantoren daalde in het vierde kwartaal met 0,9 procent. Over geheel 2011 daalde hun omzet met hetzelfde percentage.
Omzetontwikkeling t.o.v. dezelfde periode het jaar ervoor
Eerste omzetverlies in 2011 voor rechtskundige dienstverleners
Het vierde kwartaal van 2011 is het eerste kwartaal van 2011 waarin rechtskundige dienstverleners met een omzetdaling te kampen hebben. De omzet daalde in vergelijking met dezelfde periode van 2010 met 0,4 procent. Over geheel 2011 steeg de omzet met 2 procent. Deze stijging kwam vooral tot stand in de eerste helft van 2011.
Omzetontwikkeling t.o.v. dezelfde periode het jaar ervoor
Forse stijging van de tarieven en minder personeel verwacht
Ondanks de verslechtering van het economische klimaat in het vierde kwartaal van 2011 verwachten de juridische en economische dienstverleners voor het eerste kwartaal van 2012 een stijging van de omzet. Dit hangt samen met een stijging van de tarieven. Per saldo verwacht ruim een kwart van de ondernemers hun tarieven het komende kwartaal te verhogen. Over de werkgelegenheid is men negatief gestemd. Per saldo 6 procent van de bedrijven verwacht personeel af te stoten.
Verwachting voor het eerste kwartaal 2012
Meer cijfers staan op de themapagina Financiële en zakelijke diensten.