Monitor architecten en ingenieurs derde kwartaal 2011
![](https://cdn.cbs.nl/images/366a4443686f486633704f67436a78307545734234413d3d/900x450.jpg)
De architecten- en ingenieursbureaus hebben in het derde kwartaal van 2011 fors minder omgezet dan een jaar eerder. Beide subbranches lieten dit kwartaal een omzetdaling zien. Weer was de ontwikkeling van de architecten slechter dan die van de ingenieurs. Uit de conjunctuurtest van oktober 2011 blijkt dat het economische klimaat voor architecten en ingenieurs in het derde kwartaal verder verslechterd is. Voor de laatste maanden van dit jaar is het beeld voor wat betreft de prijzen en werkgelegenheid ook somber.
Omzet fors gedaald
In het derde kwartaal van 2011 was de omzet van de architecten en ingenieurs aanzienlijk lager dan in hetzelfde kwartaal van 2010. De omzetdaling bedroeg 7,5 procent. Hiermee deed de branche het ook slechter dan in het eerste half jaar van 2011. De architecten- en ingenieursbureaus laten al tien kwartalen op rij een omzetdaling zien. Daarentegen was er voor de totale zakelijke dienstverlening voor de vijfde keer op rij sprake van een lichte omzetstijging. In het derde kwartaal nam hun omzet met 0,3 procent toe ten opzichte van een jaar eerder.
Omzetontwikkeling t.o.v. dezelfde periode het jaar ervoor
Zowel architecten als ingenieurs in de min
De architecten en de ingenieurs zetten in het derde kwartaal beiden minder om dan in hetzelfde kwartaal van 2010. De omzet van de architecten daalde met 13,1 procent het hardst. De ingenieurs zetten 7 procent minder om en deden het hiermee een stuk slechter dan de voorgaande vier kwartalen. In het eerste halfjaar van 2011 bedroeg de omzetkrimp van de ingenieurs gemiddeld slechts 1,2 procent.
Economisch klimaat verder verslechterd
Het economische klimaat is volgens de architecten en ingenieurs in het derde kwartaal verder verslechterd. Per saldo beoordeelden de ondernemers sinds het uitbreken van de economische crisis in 2008 het economische klimaat in de branche onafgebroken negatief. Wel werd de groep pessimisten tot aan het tweede kwartaal van dit jaar steeds kleiner. Hierna verslechterde hun beeld weer. In oktober beoordeelde per saldo 32 procent van de ondernemers het economische klimaat negatief.
Oordeel over economisch klimaat
Lagere tarieven en minder personeel
De architecten en ingenieurs die voor het vierde kwartaal optimistisch zijn over de omzet, zijn in de meerderheid. Per saldo verwacht 9 procent meer omzet te genereren. De tarieven zullen echter wel dalen, is de verwachting. Ook ten aanzien van de werkgelegenheid heerst er pessimisme. Bij per saldo één op de vijf ondernemers zal sprake zijn van een kleiner personeelsbestand.
Verwachting voor het vierde kwartaal 2011
Meer cijfers staan op de themapagina Financiële en zakelijke diensten.