Oordeel en verwachtingen: metaal-, elektrotechnische en transportmiddelenindustrie
![](https://cdn.cbs.nl/images/366a4443686f486633704f67436a78307545734234413d3d/900x450.jpg)
Uit de Conjunctuurtest van oktober 2008 blijkt dat het beeld in de metaal-, elektrotechnische en transportmiddelenindustrie omgeslagen is. De orderontvangsten zijn verder afgenomen en de oordelen zijn voor het eerst in jaren negatief. Ook in hun verwachtingen zijn de ondernemers pessimistisch. Het algemene beeld in de branche kan omschreven worden als licht pessimistisch.
Afname orderontvangsten
Volgens de ondernemers zijn de orderontvangsten in september flink afgenomen ten opzichte van voorgaande maand. De index orderpositie is gedaald en komt uit op 121,9 (juli 2000=100). Het oordeel over de totale en buitenlandse orderpositie is verder verzwakt en zijn deze maand zelfs negatief. Het oordeel over de voorraad gereed product is flink verslechterd. In 2008 is het positieve beeld in deze branche omgeslagen naar negatief.
Orderpositie, oordeel 1 en index 2
1) oordeel orderpositie = saldo van het percentage ondernemers dat positief of negatief oordeelt
2) index orderpositie = ontvangen orders uitgedrukt in maanden werk, geïndexeerd
Ondernemers nu ook pessimistisch in hun verwachtingen
De ondernemers realiseerden naar eigen zeggen in september wederom een lagere productie dan een maand eerder. Ze verwachten voor de maanden oktober tot en met december een verdere afname van de productie. Wel voorzien ze hogere afzetprijzen. De ondernemers zijn ook niet meer positief over de toekomstige personeelssterkte. Van de ondernemers verwacht nu per saldo 5 procent een afname van het aantal werknemers, terwijl deze verwachting ruim twee jaar positief was.
Verwachting voor oktober tot en met december 2008
Afname buitenlandse afzet verwacht
Uit de kwartaalvragen van de conjunctuurtest blijkt dat volgens de ondernemers in het derde kwartaal de concurrentiepositie op de binnenlandse markt en binnen de EU niet is veranderd. Op de buitenlandse markt buiten de EU is de positie iets verbeterd. Voor het vierde kwartaal verwachten de ondernemers een lichte afname van de buitenlandse afzet. De bezettingsgraad is in het derde kwartaal iets gedaald en komt uit op 82,3. Het oordeel over de productiecapaciteit is dit kwartaal iets verbeterd. Van de ondernemers geeft 17 procent te weinig vraag op als mogelijke productiebelemmering, het hoogste aantal sinds het derde kwartaal van 2003.